Pathogene Mikroorganismen umfassen vier Reiche. Die meisten Mikroben sind harmlos oder nützlich; eine Minderheit verursacht menschliche Krankheiten.
Bakterien (Prokaryoten)
- E. coli (STEC: O157:H7) — hämorrhagische Kolitis, HUS.
- Staph. aureus — Haut/Weichteil, Sepsis, toxisches Schocksyndrom.
- Strep. pyogenes — Pharyngitis, Scharlach, nekrotisierende Fasziitis.
- M. tuberculosis — Lungentuberkulose.
- N. meningitidis — Meningitis, Septikämie.
- C. difficile — antibiotika-assoziierte Kolitis.
Viren (obligate intrazellulär)
- Influenza — saisonale Grippe, Pandemiepotenzial.
- Masern — hochansteckend, impfvermeidbar.
- SARS-CoV-2 — COVID-19.
- HIV — AIDS.
- HPV — Zervix-/Oropharynxkarzinom.
- Hepatitis B/C — chronische Lebererkrankung, HCC.
- Tollwut — nahezu 100% tödlich nach Symptombeginn.
Pilze (Eukaryoten)
- Candida albicans — mukokutan, invasive Candidiasis.
- Aspergillus fumigatus — allergische, chronische, invasive Aspergillose.
- Cryptococcus neoformans — Meningitis bei Immunsupprimierten.
- Histoplasma, Coccidioides — endemische Mykosen.
Protozoen (einzellige Eukaryoten)
- Plasmodium falciparum — schwere Malaria.
- T. brucei — Afrikanische Schlafkrankheit.
- E. histolytica — amöbische Ruhr, Leberabszess.
- Giardia lamblia — Giardiasis (Durchfall, Malabsorption).
- Toxoplasma gondii — kongenital, Enzephalitis bei AIDS.
- Cryptosporidium — wässriger Durchfall, chlorresistent.
Schlüsselkonzept
Pathogenität hängt von mikrobiellen Virulenzfaktoren + Wirtsanfälligkeit + Expositionsdosis/Route ab. Nicht alle Stämme sind pathogen; Kommensalen können opportunistisch werden.